Ankyloglosja, krótkie wędzidełko języka

 

 

Wędzidełko języka to miękki, włóknisty twór pokryty błoną śluzową, który łączy w linii środkowej dolną powierzchnię języka z dnem jamy ustnej. Brzmi tajemniczo? Już wyjaśniam. Wystarczy, że podejdziesz teraz do lustra, otworzysz buzię i uniesiesz język do górnych zębów. Waszym oczom powinna ukazać się niewielka “kreseczka” pod językiem – to właśnie wędzidełko języka. Ma je każdy, ale nie u każdego jest ono prawidłowo rozwinięte i w takich przypadkach najczęściej zaczynają się problemy.

Około 70% ludzi ma skrócone wędzidełko podjęzykowe, ale u większości z nich jego niedorozwój
w nieznacznym stopniu bądź wcale nie ma wpływu na artykulację.

 

Niedorozwój wędzidełka języka, czyli popularnie mówiąc jego skrócenie, może znacznie ograniczać bądź wręcz uniemożliwiać ruchy języka, a za tym idzie już cała lista niekoniecznie przyjemnych konsekwencji:

    • trudności ze ssaniem – język “przyklejony” do dna buźki niemowlęcia nie jest w stanie w odpowiedni sposób złapać brodawki czy smoczka, docisnąć jej do podniebienia i ssać pokarmu, co doprowadzi najpewniej do problemów z karmieniem, a w konsekwencji do utrwalenia się infantylnego sposobu połykania.
    • trudności z jedzeniem – na późniejszym etapie rozwoju dziecko nie będzie w stanie prawidłowo gryźć, przeżuwać i połykać pokarmu, ponieważ te czynności wspomaga prawidłowa praca języka. Może się więc krztusić bądź dławić, kawałki jedzenia mogą wypadać z buźki, a sam proces spożywania pokarmów stanie się uciążliwym obowiązkiem.
    • ślinienie – język w naturalnej fazie spoczynku (gdy aktualnie nie mówimy, nie jemy, nie pijemy) powinien być przyklejony całą swoją masą do naszego podniebienia; skrócenie wędzidełka powoduje iż język znajduje się nieustannie na dnie jamy ustnej co uniemożliwia mu prawidłowe zgarnianie i przełykanie gromadzonej w jamie ustnej śliny, a jej nadmiar będzie wypływał poza buzię.
    • wady wymowy – mało sprawny język ze skróconym wędzidełkiem uniemożliwia prawidłową realizację większości głosek, zwłaszcza [l] [r] [t] [d] [n] [sz] [ż] [cz] [dż], czasem też [k] [g]. Jeśli więc Wasz maluch nie wymawia którejś z tych głosek warto sprawdzić czy jedną z przyczyn nie jest właśnie zbyt krótkie wędzidełko. Pozostałe głoski także mogą brzmieć nieprawidłowo, nieczysto i będą realizowane np. z niewłaściwym miejscem artykulacji.
    • niska sprawność artykulacyjna – trudności z pionizacją języka oraz unoszeniem szerokiego języka, kłopoty z wykonywaniem nawet prostych ćwiczeń artykulacyjnych, problemy z ruchomością języka w obrębie buzi, niska świadomość artykulacyjna.. i tak dalej.
    • wady zgryzu – prawidłowo ułożony w buzi język jest naturalnym szkieletem dla naszego podniebienia oraz zgryzu. Nieprawidłowa praca języka może sprawić, że dziecko będzie szukało alternatywnych miejsc artykulacji np. wkładać język między zęby, zalegający na dnie buzi język będzie wypychał żuchwę w przód, s gdy taki wzorzec utrwali się nie trudno o wady zgryzu.

Co zrobić, gdy zauważymy u dziecka któreś z powyższych objawów? Działać, ale spokojnie nie ma powodu do paniki, bo przyczyn zaburzeń artykulacji może być wiele. Nie czekajcie jednak z konsultacją aż dziecko skończy rok, dwa czy pięć lat, bo nieprawidłowe wzorce (bez względu na przyczynę) bardzo szybko się utrwalą, a im później zaczniemy na nimi pracować tym trudniej będzie je skorygować. Warto na początek umówić się ze specjalistą np. logopedą, który oceni długość wędzidełka oraz sprawność języka i sprawdzi jaki wpływ ma ono na rozwój mowy, a jeśli będzie to konieczne skieruje na zabieg do laryngologa, stomatologa bądź chirurga. 

Celowo używam tutaj słowa zabieg, ponieważ podcięcie wędzidełka podjęzykowego to w większości przypadków bardzo prosta, bezkrwawa i mało inwazyjna ingerencja w organizm pacjenta. Zabieg trwa zwykle kilka/kilkanaście minut, odbywa się w znieczuleniu miejscowym i nie wymaga specjalnych przygotowań ani przed ani po spotkaniu z lekarzem. Coraz częściej zabiegi takie wykonuje się już u noworodków tuż po porodzie ułatwiając im tym samym start do rozwoju mowy czyli możliwość poprawnego ssania.

Musimy pamiętać jeszcze o jednym – wędzidełka nie jesteśmy w stanie w żaden sposób wydłużyć ani rozciągnąć, a ćwiczenia pionizacji czy intensywne masaże wykonywane na siłę wyrządzą więcej szkody niż pożytku. Jedyne co możemy zrobić przy nieznacznym skróceniu to poprawić nieco ruchomość języka, ale to raczej rzadkie przypadki. Sam zabieg przecięcia wędzidełka nie spowoduje też usprawnienia języka, daje natomiast możliwości do bezpiecznych i efektywnych ćwiczeń.

A teraz ciekawostka 🙂 Wiecie, że w naszej buzi jest także (nieco mniej popularne) wędzidełko wargi górnej? To ten niewielki fałd skóry łączący wewnętrzną część warg z górnymi ząbkami.

Wśród dzieci najczęściej mamy do czynienia z przerostem wędzidełka wargi górnej, które powoduje dość wyraźnie widoczną diastemę (przerwę między ząbkami) i może niekorzystnie wpływać na rozwój mowy oraz uzębienia malucha. Ortodonci zgodnie twierdzą, że z interwencją chirurgiczną warto poczekać do wymiany zębów mlecznych (przynajmniej czterech górnych siekaczy), gdyż istnieje duże prawdopodobieństwo, że diastema zmniejszy się bądź zupełnie zamknie nie wpływając na późniejszą jakość wymowy, ale to czy przecięcie jest konieczne oceni wyłącznie specjalista.


Jeśli macie do mnie jakieś dodatkowe pytania odnośnie wędzidełka, ćwiczeń jakie można wykonywać z dzieckiem, czasu rekonwalescencji po zabiegu i tak dalej piszcie śmiało w komentarzu bezpośrednio pod postem bądź na FB: www.facebook.com/LoogoMOWA

Udostępnij znajomym

6 komentarzy

  1. Dzień dobry,
    Stwierdza się u dziewczynki 5 letniej wędzidełko wargowe górne co powoduje diastemie, proszę powiedzieć czy są ćwiczenia które pozwolą na rozciągniecie tego wędzidełka przed zabiegiem ?

    1. Pani Klaro zarówno wędzidełko wargi górnej jak i wędzidełko języka nie rozciągną się pod wpływem ćwiczeń ani innych działań nieinwazyjnych. W przypadku wyraźnej diastemy o wykonaniu zabiegu warto poza logopedą porozmawiać ze stomatologiem bądź ortodontą, który oceni budowę jamy ustnej i zaplanuje zabieg jeśli zachodzi taka konieczność.

  2. Dopiero wykryliśmy wadę po roku 😔 jakie ćwiczenia wykonywać i czy dzięki nim można uniknąć zabiegu? Wędzidełko jest krótkie i specyficznie położone, nikt w okolicy nie podejmie się zabiegu, a sam zabieg na obecną chwilę nie jest zalecany ze względu na etap rozwojowy dziecka + zwiększoną wrażliwość

    1. Szanowna Pani, wędzidełko to tkanka – żadne ćwiczenia i masaże nie spowodują, iż się wydłuży lub rozciągnie, pod wpływem ćwiczeń może jedynie nieco poprawić się praca języka, ale wędzidełko nadal będzie skrócone. Nie widząc dziecka trudno ocenić poziom skrócenia, jakość funkcji i kompensacje jakie owo skrócenie powoduje, tutaj potrzeba specjalistycznej wiedzy i obserwacji.

  3. Dzień doby. Jakie ćwiczenia po podcięciu? Kiedy zacząć ? Laser czy tradycyjna metoda? Pozdrawiam:-)
    Liliana Babilas

    1. Metodę zabiegu najlepiej skonsultować z lekarzem – tutaj decydujący jest rodzaj cięcia, głębokość ingerencji i indywidualne potrzeby pacjenta. Ćwiczenia (jeśli nie ma żadnych medycznych przeciwwskazań) trzeba zacząć jak najszybciej, żeby nie doszło do zrostu. Co ćwiczyć? Wszystko co związane z pionizacją szerokiego języka, najlepiej pod okiem logopedy, który pokieruje terapią.

      Pozdrawiam ciepło, Kasia.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*
*